Bosnia-helten vaks opp med krig: – Hadde ingen planar om å bli fotballspelar

Edin Džeko var seks år då Bosnia-krigen byrja.

– Eg likar ikkje å snakke om kringsetjinga av Sarajevo, men det er viktig at de forstår korleis det faktisk var. Eg hugsar då dei første sirenene gjekk, og mor mi greip tak i meg og gøymde oss i skoskapet. Det var dag éin. Det varte i fire år.

Slik innleiar Bosnia-spelar Džeko si spalte i «the Players Tribune» torsdag.

Han har blitt 40 år, og blir framleis sett på som den store stjerna på Bosnia-Hercegovina sitt landslag.

I kveld spelar laget sitt andre verdsmeisterskap etter at Bosnia-Hercegovina blei eit sjølvstendig land, dei møter Canada klokka 21.00.

– Største dagen i våre liv

Džeko spelar for tida i den tyske klubben Schalke 04. Han har også vore innom storklubbar som Manchester City, Roma og Inter.

Men vegen dit var alt anna enn sjølvsagt, og for hovudpersonen verka det heile fjernt i starten.

– Eg hadde ingen planar om å bli fotballspelar. Det verka så umogleg at eg ikkje eingong drøymde om det. Du skjønar, alt var øydelagt. Grasbanene du ser der i dag, var brent til grunnen. Eg fortsette berre å spele fotball fordi eg elska det, fortel Džeko.

No spelar 40-åringen sitt andre verdsmeisterskap. Bosnia kvalifiserte seg til årets VM på omspel mot Italia. Sist gong Bosnia var med, var i Brasil i 2014.

– Då me kvalifiserte oss til vårt første VM, var den største dagen i våre liv, forklarar Džeko.

I 2014 rauk Bosnia ut i gruppespelet. TV-profil og programleiar Leo Ajkic meiner Bosnia kan overraske i årets meisterskap.

– Bosnia er eit sånt lag som kan vinne mot gode lag, og tape mot det som blir sett på som litt dårlegare lag.

– Ei legende

Ajkic, som sjølv flykta frå Bosnia på grunn av borgarkrigen i Jugoslavia, skildrar Džeko som ei legende.

– Han er ein samlande figur, ei legende litt sånn som Ronaldo for Portugal og litt sånn som Haaland er for Noreg.

Han fortset:

– Han har jo alltid vore der. Så lenge eg kan hugse landslaget, så hugsar eg hans namn. Han har inspirert mange, mange ungdom, han har jo spelt på dei største klubbane og sånt.

Džeko blir kalla «Den bosniske diamanten». Han har godt over hundre landskampar og i 2009/2010-sesongen blei han toppskårar i Bundesligaen med 22 mål for Wolfsburg.

– Står for at me skal leve saman

– Når eg har på meg denne drakta, slår hjarta mitt på ein annan måte, seier Džeko.

Supporter Ahmed Salihović bur i Canada, men kjem frå Bosnia. Han fortel til CBC at fotballen har gjort at han har ein sterk tilflytting til heimlandet.

– Det funkar som ein identitet. Dei tinga dei opplevde, dei tinga dei gjekk gjennom. Fotball var den eine vegen å «flykte» frå det på, fortel han til den kanadiske storavisa.

Ajkic fortel at det verkar samlande, og ikkje berre på grunn av fotballen.

– Det er det at det bosniske landslaget er spelarar som står for at me skal leve saman, uansett religion og etnisitet, fortel Ajkic.

Og held fram:

– Det er samlande på grunn av politikk. På grunn av det både er bosniske kroatar, bosniske serbarar, bosniske bosnjakar som spelar. Det vil seie både kristne, ortodokse og muslimar som spelar for det laget.

Landslagsstjerna understrekar det same.

– Enten du bur i Sarajevo, i Roma eller i St. Louis. Enten du er muslim, jøde, katolikk eller ortodoks. Gløym aldri kor du kjem frå. Du er bosnisk. Verda ligg for dine føter, skriv Džeko i spalta med namnet «eit brev til barna av Bosnia».

Så gjenstår det å sjå kva Bosnia kan få til i VM. Førre gong dei var med, rauk dei ut i gruppespelet. Dei blei nummer tre bak Argentina og Nigeria, men slo Iran. I den kampen skåra mellom andre Edin Dzeko.

I år er dei i gruppe B med Canada, Qatar og Sveits.