Noregspris får slakt av eige regjeringsutval

Noregspris-ordninga får skarp kritikk frå Finanspolitikkutvalet, som la fram årsrapporten sin tysdag.

Finanspolitikkutvalet (eller «Torvik-utvalet» etter leiar Ragnar Torvik) inkluderer to tilsette i Finansdepartementet.

Det var finansminister Jens Stoltenberg, frå same departement, som fekk rapporten på vegner av regjeringa.

I alt rettar utvalet fire hovudskuldingar mot straumstøtteordninga, som regjeringa har lagt prestisje bak:

1. Høgare totalforbruk: Folk bruker meir straum enn dei elles ville gjort. Det fører i sin tur til at prisane går opp.
2. Høgare forbrukstoppar: Svekte prissignal gjer at kundane sluttar å flytte straumbruk (som elbillading) vekk frå timar der nettet er mest belasta.
3. ENØK-død: Investeringar i varmepumper, etterisolering og solceller blir «privatøkonomisk ulønnsame». Utvalet gjer eit poeng av at fleire selskap i denne sektoren allereie har måtta legge ned som følge av politikken.
4. Dyrare for næringslivet: Når hushalda ikkje sparer, held marknadsprisen fram med å vere høgare enn han elles ville vore. Sidan næringslivet i stor grad står utan støtte, er det bedriftene som endar opp med å betale for den billige straumen i hushalda.

«Utvalet er kritisk til vurderingane til regjeringa»

Regjeringa har fleire gonger hevda at noregspris ikkje stimulerer til auka forbruk. Til dette har utvalet følgande kommentar:

«Utvalet er kritisk til vurderingane til regjeringa av korleis noregspris vil påverke forbruk. At mykje av forbruket på kort sikt blir styrt av utetemperaturen, utelukkar på ingen måte at også høg straumpris dempar etterspørselen».

Kritikken frå Finanspolitikkutvalet kjem på toppen av fleire andre skuldingar mot noregspris-ordninga. Sjå under.

Vidare er det reist spørsmål om ordninga harmonerer med EØS-regelverket.

I staden for noregspris foreslår ekspertutvalet å frikople støtta frå straumforbruket. I staden for billige kilowattimar bør staten gi ein fast økonomisk kompensasjon til hushalda.

Subsidiært anbefaler utvalet at taket på 5000 kWh i månaden blir senka. Og det betrakteleg:

– Sjølv eit forbrukstak på 3000 kWh per månad verkar høgt sidan det i 2024 berre var éin av fem hushald som hadde eit forbruk over 3000 i éin eller fleire månader.