Ny politisk baby for Sp-Maren: Lag barn i 20-åra

1 day ago 7

Sps Maren Grøthe (24) ventar ei lita jente til våren. No vil ho og ei kjend seksbarnsmor gjere det lettare å få barn i 20-åra.

Rapporterar frå Erketunet gardsbakeri, Oslo Oppdatert mandag 5. januar kl. 05:52

Maren Grøthe og Kjersti Toppe jobbar for å gjere det enklare å få barn i 20-åra.
Norske førstegongsfødande er i snitt over 30 år gamle.
Dei ønskjer tryggare økonomiske rammer for studentar med barn.
Tiltak som auka eingongsstønad og stipend blir foreslått.

Norske damer får barn stadig seinare. Snittalderen for førstegongsfødande har stige jamnt dei siste 15 åra, og var 30,3 år for mor i 2023. Fedrene var enno eldre - 32,1 år i snitt då første barnet kom til verda.

Denne snittalderen er for høg, meiner Maren Grøthe og tidlegare barneminister Kjersti Toppe (58).

Toppe har seks ungar, og fekk den førstefødde som 25-åring. Dei to Sp-damene meiner det er realistisk å vippe snittalderen på førstegongsfødande damer under 30 år.

Ti tiltak

Dobbel barnetrygd for tredje barnet - 1968 kroner ekstra kvar månad.
Ekstra foreldrestipend til studentar på 25.000 kroner.
Auka barnestipend for studentar - cirka 800 kroner meir per månad (frå 2087 til ca. 2933 kroner).
Auka barnetrygd og framleis universell og skattefri.
Særskilt stønad ved fødsel av tredje barn. (bil, utstyr).
Skattelette for dei som får barn før fylte 30 år.
Auke eingongsstønaden til 1,5 G.
Vidareføre kontantstøtta.
Meir fleksibelt permisjonsregelverk for studentar, sjølvstendig næringsdrivande og andre i atypiske arbeidssituasjonar.
Betre barnehagetilbod: rett til plass for desemberbarn frå månaden dei fyller eitt år, og gratis barnehage for tredje barn når syskjen går samtidig.

(Kjelde: Senterpartiet si stortingsgruppe)

Talet på nyfødde gjekk litt oppover i 2024 med 54472 nyfødde i Norge.

Tendensen ser ut til å halde seg også i 2025.

Men det er framleis ikkje mange nok, meiner Sp-damene som har fått låne vesle Evald (5 mnd.) av ein Senterparti-kollega til VG sin fotoseanse.

– Det er likevel framleis på eit lågt nivå, men det er mogeleg å samanlikne med generasjonane før. Der er Kjersti eit førebilete som har fått seks barn. Medan eg ligg langt føre snittalderen for førstegongsfødande, seier Maren Grøthe til VG.

Både hennar og Toppe sin hovudbodskap er at dei som politikarar held fram med å legge til rette for at det skal bli tryggare rammer for å få barn tidlegare.

– Eg var 25 då eg fekk første barnet. På den tida var det mykje mindre aktuelt med barnehageplass for dei minste. Det var så få plassar. Og det var trongt økonomisk, skildrar Toppe.

Det har blitt betre dei seinare åra. Men Norge er langt frå målet, konkluderer dei to.

– Er det i det heile økonomisk forsvarleg å få barn som student?

– Ja, det er det. Vi vil i alle høve at det skal vere det. Vi har jo døme på dei som klarer det fint. Men det er klart at det krev mange tiltak frå Stortinget og andre som vedtek dei økonomiske rammene. Vi ønskjer å auke eingongstønaden til 1,5 G, pluss å auke stipenda. Det er jo to heilt konkrete ting som ein kan gjere med det same, seier Grøthe og Toppe.

VG spør tidlegare barneminister - no stortingsrepresentant Kjersti Toppe:

– Korleis fiksa du eigentleg å kombinere rollen som seksbarnsmor med legeutdanning, legepraksis og politisk karriere?

– Eg har lært å fjuske med stil, det er
det det handlar om.

– Det må du utdjupe?

– Eg kombinerte ikkje alt på ein gong. Eg jobba jo som lege, og tok politikken gradvis. So var eg delvis heime med ungane. Mannen min gjorde ein stor jobb, og foreldra mine var til god hjelp. Då vi fekk nummer fem vart det litt mykje for oss. Så eg har jo ikkje takla alt på strak arm heile tida. Det var jo travelt. Den minste var fem då eg kom inn på Stortinget, fortel Toppe.

Familien måtte gjere nokre val for å få det til å gå rundt.

– Du må gjere noko på ein litt annan måte. Skilje mellom kva som er vesentleg og meir uvesentleg. Det var ikkje alltid ungane våre hadde vottar som matcha, illustrerer Sp-veteranen.

Ho understrekar at det som var bra for hennar familie kanskje ikkje er det rette for andre. So her må ein tilpasse til kvar enkelt familie.

På sin plass med tiltak for at fleire får barn i 20-åra?

aJa, det er viktig. For mange får born seint, og då blir det jo færre nyfødde.bNei, dette treng ikkje styresmaktene legge seg borti.

Maren Grøthe er heilt i starten av si «karriere» som mamma - med termin ut på vårparten.

Dersom fleire gjer som ho - og får sitt første barn i 20-åra - så vil det sikkert også bli fleire som får barn nummer to og tre etter kvart.

Og det er eigentleg hovudmålet med at dei to damene sit og et søtt bakverk i Oslo sentrum.

Men no er vesle Evald lei av å vere fotomodell. Då hjelper ikkje ein gong velmeinte tiltak frå ei røynd og ei vordande mor frå Stortinget.