Victoria (26) hadde 200.000 kroner i gjeld: brukar KI til å bli gjeldfri

6 hours ago 3

I juli håpar Victoria å bli noko ho ikkje har vore sidan ho var tenåring.

Gjeldfri.

På det meste skylde 26-åringen 200.000 kroner på kredittkort. I fleire år levde ho med det ho beskriv som økonomisk angst.

– Eg har hatt gjeld heile mitt vaksne liv. Eg veit eigentleg ikkje korleis det er å ikkje ha det, seier ho.

Nå er det berre eitt kredittkort igjen.

Endorfin av pakkar

Victoria gjekk på vidaregåande da ho fekk sitt første kredittkort. Med 17.000 kroner tilgjengeleg i kreditt kjøpte ho seg ein ny PC.

Så kom pandemien.

– Eg var mykje aleine og veldig isolert. Dei einaste endorfina eg fekk var om eg hadde ein pakke på veg.

Ho beskriv shoppinga som ein slags rus.

– Eg fekk eit kick av det. Sminke, hudpleie, klede og elektronikk. Eg kjøpte blant anna eit kjøleskap til 10.000 kroner fordi eg hadde lyst på det.

Økonomisk angst

Forbruket voks gradvis, og først i fjor bestemte ho seg for å ta tak.

– Det stressa meg konstant. Om eg ikkje gjorde noko nå, kunne eg sitte med dette som 40-åring òg.

Dei ubetalte rekningane svirra konstant i bakhovudet.

– Det påverkar utruleg mykje. Eg klarte ikkje å fokusere på studia. Eg tok alle jobbane eg kunne få fordi eg berre ville bli ferdig med dette.

Eit stort usynleg folkehelseproblem

Forbrukarøkonom Silje Sandmæl meiner Victoria set ord på noko mange kjenner på.

Ho får hundrevis av meldingar i veka frå nordmenn som slit med gjeld og økonomisk stress.

– Økonomiske bekymringar kan føre til søvnlause netter, angst og depresjon. Mange går med dette aleine altfor lenge, seier Sandmæl.

Ifølgje Gjeldsregisteret er samla usikra gjeld i Noreg nå på 175,4 milliardar kroner.

Berre i mai auka gjelda med 1,7 milliardar.

Forbrukarøkonomen beskriv det som «eit stort usynleg folkehelseproblem» og etterspør politisk handling.

– Her må politikarane vakne. Det kostar ikkje berre milliardar av kroner for samfunnet og arbeidsgivarar kvart år. Det kostar også menneskeliv.

Hennar viktigaste råd er å søke hjelp.

– Ikkje stå aleine i det. Snakk med nokon du stoler på.

KI gjorde det lettare å ta tak

Victoria hadde prøvd å betale ned gjelda før, men kom aldri ordentleg i gang.

– Det kjentest så stort og uoverkommeleg. Litt som ei skittentøykorg som berre blir større og større. Til slutt mistar du motivasjonen til å gjere noko med ho.

Ho begynte å bruke gjeldsappar for å få oversikt, og lét ein KI-chatbot rekne ut nedbetalingsplanen.

– Eg gav han lønna mi, arbeidstimane mine, rentene og utgiftene mine. Så rekna han ut kva eg burde betale på kvart kort.

Silje Sandmæl rosar metoden.

– Det å bruke kunstig intelligens for å få ei oversikt, og ikkje minst få hjelp til å prioritere, kan vere ein god start.

Tidlegare prøvde Victoria å betale ned gjelda på eiga hand.

– Da valde eg berre eit kort og begynte der. Det var ikkje strategisk, seier ho.

Problematisk å dele med KI

Det er bra å skaffe seg informasjon via KI, fortel teknologistrateg Eirin Larsen.

Men det er litt skumlare å dele såpass mykje sensitiv informasjon.

En kvinne med langt brunt hår som smiler lett mot kamera. Hun har på seg en hvit tskjorte og står utendørs hvor det er grønt gress og trær rundt henne.

– Du kan få god hjelp utan å dele så mykje. Men det er enda lurare å sjekke originale kjelder og snakke med banken, særleg om ein har store økonomiske problem.

Personopplysningane vil mest sannsynleg bli brukte til å vidaretrene språkmodellen, og dessutan lage målretta reklame, fortel Larsen.

– Som vi kjenner frå sosiale medium, så kan du få veldig målretta annonsar som tar utgangspunkt i deg og interessene dine, og svakheitene dine i tida som kjem.

Victoria innrømmer at det kjentest merkeleg å dele så mykje personleg informasjon med ein chatbot.

– Nå matar eg all min personlege økonomi inn i KI, og det kjennest jo ikkje akkurat superbra.

– Men eg tenkte at det var ein liten pris å betale om det faktisk kunne hjelpe meg ut av gjelda.