Norske grønlendarar til Trump: – Kjenn dine grenser

Tvillingsøstrene Laetitia og Sandra Rosing er to av rundt hundre grønlendarar som er busett i Noreg.

Dei to kom til Noreg for å forfølge draumen om å bli langrennsløparar, og har sidan konkurrert med det danske flagget på brystet.

Men om den amerikanske presidenten får det som han vil, vil «Dannebrog» måtte vike for stars ’n stripes.

Denne veka auka spenninga mellom Washington, København og Nuuk då Donald Trump gjentok at Grønland må bli ein del av USA.

– Vi er prisgitt støtta frå Nato og andre land

Sandra Rosing karakteriserer signala om at USA «trenger» Grønland som «skremmande» og «respektlause».

– Det ser ut til at Trump ikkje bryr seg så mykje om folkeretten, og at det faktisk finst suverene statar i verda, seier ho.

– Og når det kjem i kjølvatnet av det som skjer i Venezuela, så er det ganske skremmande.

Laurdag blei også Colombia, Cuba og Mexico trua med moglege militæroperasjonar.

Den amerikanske presidenten karakteriserte Colombia-president Gustavo Petro som ein «sjuk mann som liker å lage kokain og selje det til USA» som «ikkje kjem til å drive med det særleg lenge», og la til at militær innblanding i Colombia «høyrest bra ut».

– Om retten til den sterkaste gjeld – kan grønlendarane gjere særleg anna enn å krysse fingrane og håpe på godt vêr?

– Vi er eit stort land med ei lita befolkning og utan eige militær, så det å forsvare oss mot ei supermakt, det blir veldig vanskeleg. Vi er prisgitt støtta frå Nato og andre land, seier Sandra Rosing.

– Ikkje overraska om amerikanske styrkar går i land på Grønland

Då skikarrieren var over, gjorde kjærleiken at tvillingsøstrene blei buande i Nordfjord.

Søndag vakna dei til at eit bilde av Grønland i amerikanske fargar hadde spreidd seg i sosiale medium.

Sandra svarte med å dele at dele øya kledd i det grønlandske flagget.

– Om det har nokon verknad ... vel, det blir meir av symbolsk karakter. Men symbolikk er viktig i ein slik samanheng!

«Kan han finne på å gjere det? Kan Trump verkeleg finne på å prøve å overta Grønland med makt? Svaret må dessverre vere: Ja!», skriv den danske avisa Politiken på leiarplass.

– Eg ville ikkje blitt overraska om vi ein dag i Danmark vakna opp til nyheita om at amerikanske styrkar har gått i land på Grønland, seier også seniorforskar Flemming Splidsboel Hansen ved Dansk Institut for Internationale Studier (DIIS).

«Auge mot nord»

Analytikarar peikar på tre hovudårsaker til at presset mot Grønland aukar:

1. Sikkerheit: Pituffik Space Base er den nordlegaste militærbasen til amerikanarane og fungerer som USAs «auge mot nord». Basen husar eit avansert radarsystem som kan oppdage interkontinentale missil retta mot Nord-Amerika.
2. Ressursar: Smeltande is gir tilgang til førekomstar av sjeldne jordartar som er essensielle for moderne teknologi. USA fryktar at Grønland skal hamne i ei «gjeldsfelle» til Kina, som tidlegare har vist stor interesse for å bygge gruver og flyplassar på øya.
3. Geopolitikk: Arktis er i ferd med å bli ein ny hovudarena for stormaktsrivalisering mellom USA, Russland og Kina. Grønland ligg midt i «GIUK-gapet» (Grønland-Island-UK), som er den strategiske inngangsporten for russiske ubåtar frå Nordflåten til Atlanterhavet.

– Ta truslane mot Grønland på djupaste alvor

Med tilvising til hendingane i Venezuela og «den større forteljinga» skriv den kjente militærhistorikaren Phillips P. O’Brien at amerikanarane verkar «fast bestemte på å dominere og kontrollere den vestlege halvkula».

«Ta truslane mot Grønland på djupaste alvor», skriv han på X.

Same dag gjorde norske og franske myndigheiter det klart at amerikanarane må halde fingrane av fatet – innanfor grensene av det diplomatiske språket.

– Grenser kan ikkje endrast med makt. Grønland høyrer til grønlendarane, og det er opp til dei kva dei vil gjere med landet, sa Pascal Confavreux i det franske utanriksdepartementet.

– Grønland er ein del av Kongeriket Danmark, sa statsminister Jonas Gahr Støre (Ap).

Liknande uttaler kom frå EU, Storbritannia og Samerådet.

Tvillingsøstrene meiner at utsegnene er så tøffe som dei kan vere.

– Vi bør halde oss til spelereglane. Slik er det diplomatiske språket, og det er sånn ein driv business mellom land. I alle fall mellom siviliserte land.

– Det er ikkje freistande å senke seg ned på eit anna nivå?

– Dette er jo ikkje Trump sitt språk, men det kan vere at han treng å få høyre det på ein annan måte enn sin eigen.

– Om dykk sjølve fekk møte Trump, kva ville de sagt?

– Heh, la meg sjå ... då ville eg sagt tre ting: Ta til fornuft. Hald deg innanfor dine eigne grenser. Respekter folkeretten.